(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
14.93. అధ్యాయః 093
Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Topics
జనమేజయేన నకులేన యజ్ఞనిందాకారణం పృష్టేన వైశంపాయనేన తంప్రతి సత్యదానతపోభిరేవ స్వర్గాదిసిద్ధౌ పశుహింసాహేతుయజ్ఞస్య నాతిప్రశస్తతరత్వమితి నకులాభిప్రాయవర్ణనం॥ 1 ॥
Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Text

జనమేజయ ఉవాచ।

యజ్ఞే సక్తా నృపతయస్తపఃసకా మహర్షయః।
శాంతివ్యవస్థితా విప్రాః శమే దమ ఇతి ప్రభో॥ 14-93-1(95187)
తస్మాద్యజ్ఞఫలైస్తుల్యం న కించిదిహ దృశ్యతే।
ఇతి మే వర్తతే బుద్ధిస్తథా చైతదసంశయం॥ 14-93-2(95188)
యజ్ఞైరిష్ట్వా తు బహవో రాజానో ద్విజసత్తమాః।
ఇహ కీర్తి పరాం ప్రాప్య ప్రేత్య స్వర్గమితో గతాః॥ 14-93-3(95189)
దేవరాజః సహస్రాక్షః క్రతుభిర్భూరిదక్షిణైః।
దేవరాజ్యం మహాతేజాఃక ప్రాప్తవానఖిలం విభుః॥ 14-93-4(95190)
అతో యుధిష్ఠిరో రాజా భీమార్జునపురఃసరః।
సదృశో దేవరాజేన సమృద్ధ్యా విక్రమేణ చ॥ 14-93-5(95191)
అథ కస్మాత్స నకులో గర్హయామాస తం క్రతుం।
అశ్వమేధం మహాయజ్ఞం రాజ్ఞస్తస్య మహాత్మనః॥ 14-93-6(95192)
వైశంపాయన ఉవాచ। 14-93-7x(7931)
యజ్ఞస్య విధిమగ్ర్యం వై ఫలం చాపి నరాధిప।
గదతః శృణు మే రాజన్యథావదిహ భారత॥ 14-93-7(95193)
పురా శక్రస్య యజతః సర్వ ఊచుర్మహర్షయః।
ఋత్విక్షు కర్మవ్యగ్రేషు వితతే యజ్ఞకర్మణి॥ 14-93-8(95194)
హూయమానే తథా వహ్నౌ హోత్రా గుణసమన్వితే।
దేవష్వాహూయమానేషు స్థితేషు పరమర్షిషు॥ 14-93-9(95195)
సుప్రతీతైస్తథా విప్రైః స్వాగమైః సుస్వరైర్నృప।
అశ్రాంతైశ్చాపి లఘుభిరధ్వర్యువృషభైస్తథా॥ 14-93-10(95196)
ఆలంభసమయే తస్మిన్గృహీతేషు పశుష్వథ।
మహర్షయో మహారాజ బభూవుః కృపయాఽన్వితాః॥ 14-93-11(95197)
తతో దీనాన్పశూందృష్ట్వా ఋషయస్తే తపోధనాః।
ఊచుః శక్రం సమాగంయ నాయం యజ్ఞవిధిః శుభః॥ 14-93-12(95198)
అపరిజ్ఞానమేతత్తే మహాంతం ధర్మమిచ్ఛతః।
సంతి యజ్ఞే బహుగుణా విధిదృష్టాః పురందర॥ 14-93-13(95199)
ధర్మోపఘాతకస్త్వేష సమారంభస్తవ ప్రభో।
నాయం ధర్మకృతో యజ్ఞో న హింసా ధర్మ ఉచ్యతే॥ 14-93-14(95200)
ఆగమేనైవ తే యజ్ఞం కుర్వంతు యది చేచ్ఛసి।
విధిదృష్టేన యజ్ఞేన ధర్మస్తే సుమహాన్భవేత్॥ 14-93-15(95201)
యజ్ఞం బీజైః సహస్రాక్ష త్రివర్షపరమోషితేః।
ఏష ధర్మో మహాఞ్శక్ర చింతయానోసి గంయతే॥ 14-93-16(95202)
శతక్రతుస్తు తద్వాక్యమృషిభిస్తత్త్వదర్శిభిః।
ఉక్తం న ప్రతిజగ్రాహ మానమోహవశం గతః॥ 14-93-17(95203)
తేషాం వివాదః సుమహాఞ్శక్రయజ్ఞే తపస్వినాం।
జంగమైః స్థావరైర్వాఽపి యష్టవ్యమితి భారత॥ 14-93-18(95204)
తే తు ఖిన్నా వివాదేన ఋషయస్తత్త్వదర్శినః।
అభిసంధాయ శక్రేణ పప్రచ్ఛుర్నృపతిం వసుం॥ 14-93-19(95205)
ధర్మసంశయమాపన్నాన్సత్యం బ్రూహి మహామతే।
మహాభాగ కథం యజ్ఞేష్వాగమో నృపసత్తమ।
యష్టవ్యం పశుభిర్మేధ్యైరథో బీజైరజైరితి॥ 14-93-20(95206)
తచ్ఛ్రుత్వా తు వసుస్తేషామవిచార్య బలాబలం।
యథోపనీతైర్యష్టవ్యమితి ప్రోవాచ పార్థివః॥ 14-93-21(95207)
ఏవముక్త్వా స నృపతిః ప్రవివేశ రసాతలం।
ఉక్త్వేహ వితథం రాజంశ్చేదీనామీశ్వరః ప్రభుః॥ 14-93-22(95208)
తస్మాన్ని వాచ్యం హ్యేకేన బహుజ్ఞేనాపి సంశయే।
ప్రజాపతిమపాహాయ స్వయంభువమృతే ప్రభుం॥ 14-93-23(95209)
తేన దత్తాని దానాని పాపేనాశుద్ధబుద్ధినా।
తాని సర్వాణ్యనాదృత్య నశ్యంతి విపులాన్యపి॥ 14-93-24(95210)
తస్యాధర్మప్రవృత్తస్య హింసకస్య దురాత్మనః।
దానేన కీర్తిర్భవతి న ప్రేత్యేహ చ దుర్మతేః॥ 14-93-25(95211)
అన్యాయోపగతం ద్రవ్యమభీక్ష్ణం యో హ్యపండితః।
ధర్మాభికాంక్షీ త్యజతి న స ధర్మఫలం లభేత్॥ 14-93-26(95212)
ధర్మవైతంసికో యస్తు పాపాత్మా పురుషాధమః।
దదాతి దానం విప్రేభ్యో లోకవిశ్వాసకారణం॥ 14-93-27(95213)
పాపేన కర్మణా విప్రో ధనం ప్రాప్య నిరంకుశః।
రాగమోహాన్వితః సోంతే కలుషాం గతిమశ్నుతే॥ 14-93-28(95214)
అపి సంచయబుద్ధిర్హి లోభమోహవశం గతః।
యజ్ఞం కరోతి భూతాని పాపేనాశుద్ధబుద్ధినా॥ 14-93-29(95215)
ఏవం లబ్ధ్వా ధనం మోహాద్యో హి దద్యాద్యజేత వా।
న తస్య స ఫలం ప్రేత్య భుంక్తే పాపధనాగమాత్॥ 14-93-30(95216)
ఉంఛం మూలం ఫలం శాకముదపాత్రం తపోధనాః।
దానం విభవతో దత్త్వా నరాః స్వర్యాంతి ధార్మికాః॥ 14-93-31(95217)
ఏష ధర్మో మహాయోగో దానం భూతదయా తథా।
బ్రహ్మచర్యం తథా సత్యమనుక్రోశో ధృతిః క్షమా॥ 14-93-32(95218)
సనాతనస్య ధర్మస్య ఫలమేతత్సనాతనం।
శ్రూయంతే హి పురావృత్తా విశ్వామిత్రాదయో నృపాః॥ 14-93-33(95219)
విశ్వామిత్రోసితశ్చైవం జనసశ్చ మహీపతిః।
కక్షసేనార్ష్టిసేనౌ చ సింధుద్వీపశ్చ పార్థివః॥ 14-93-34(95220)
ఏతే చాన్యే చ బహవః సిద్ధిం పరమికాం గతాః।
నృపాః సత్యైశ్చ దానైశ్చ న్యాయలబ్ధైస్తపోధనాః॥ 14-93-35(95221)
బ్రాహ్మణాః క్షత్రియా వైశ్యాః శూద్రా యే చాశ్రితాస్తపః।
దానధర్మాగ్నినా శుద్ధాస్తే స్వర్గం యాంతి భారత॥ 14-93-36(95222)

॥ ఇతీ శ్రీమన్మహాభారతే ఆశ్వమేధికపర్వణి అనుగీతాపర్వణి త్రినవతితమోఽధ్యాయః॥ 93 ॥

Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Footnotes
7-93-13 నహి యజ్ఞే పశుగణాః ఇతి ఝ.పాఠః॥ 7-93-16 త్రివర్షపరమోషితైః పురాణైః॥ 7-93-20 బీజై రసైరితి ఝ. పాఠః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.